Doden in de Middellandse Zee: een aanhoudend drama in stilte
Het eerste kwartaal van 2026 was een van de dodelijkste voor migranten die vanuit Tunesië en Libië naar Europa probeerden te steken. Het Europese beleid in de regio is steeds meer gericht op het tegenhouden van mensen dan op het redden van levens.
Door een verrekijker verschijnt een minuscule vorm, bijna recht onder het vliegtuig, driehonderd meter lager in de Middellandse Zee. Het kleine tweemotorige vliegtuig passeert de vorm, kantelt op zijn as en beschrijft al dalend naar het wateroppervlak een spiraal, met die drijvende verschijning in het blauwe water als middelpunt. Maar nog voor ze afdalen tot honderdvijftig meter, is de ijzingwekkende werkelijkheid al duidelijk. "Oké, het is het lichaam van een man", zegt Lucrezia Frabetti, 31 jaar, verpleegkundige en Italiaanse medewerker van de reddingsorganisatie SOS Méditerranée, die het vliegtuig — gedoopt Albatross — bestuurt.
Het toestel blijft cirkelen boven het lijk, dat ergens tussen Libië en het Italiaanse eiland Lampedusa drijft. Lampedusa is een kalksteenuitloper van de Afrikaanse plaat en een ver uithoek van Europa, sinds de kolonisatie door de Bourbons van Napels in de negentiende eeuw. Lucrezia Frabetti en haar Zwitserse piloot Fabio Zgraggen, 40 jaar, die de kost verdient als paragliding-instructeur en net terug is van een reis als gids in Patagonië, kunnen op dat moment alleen maar zwijgen. De zoom van de camera waarmee de verpleegkundige deze naamloze dood heeft vastgelegd, toont dat op de rug en het rechterbeen van de man twee zeevogels zitten — vluchtige passagiers van zijn afdrijving.
In de cabine wordt een moment stilgestaan bij een anonieme man, iemand die behoort tot de tienduizenden mensen — merendeels afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika en Zuid-Azië — die het afgelopen decennium het leven verloren bij een poging de Middellandse Zee over te steken vanuit Libië of Tunesië. Sinds 2014 heeft de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) 26.734 doden geregistreerd op deze route. Een dodental als dat van een oorlog, waarbij de VN-organisatie benadrukt dat dit cijfer een zeer voorzichtige schatting is. Het werkelijke aantal verloren levens zal nooit bekend worden.
Het eerste kwartaal van 2026 was een van de dodelijkste sinds 2014 voor migranten die vanuit Tunesië en Libië vertrokken richting Europa: de IOM registreerde 765 doden. Het Europese optreden in het gebied is inmiddels meer gericht op het tegenhouden van migranten dan op het redden van mensenlevens.
