Europese aanklagers onderzoeken €11M kostprijs Griekse migrantenkampen

ATHENE — Europese aanklagers onderzoeken hoe Griekenland EU-fondsen heeft gebruikt voor de bouw van migrantenkampen, aldus twee Griekse functionarissen die bekend zijn met het onderzoek.

Het Europees Openbaar Ministerie richt zijn onderzoek op de bouw van twee opvang- en accommodatiecentra voor migranten tussen 2020 en 2021, tijdens de Covid-pandemieperiode.

Volgens de functionarissen, die anoniem met POLITICO spraken, werden de betreffende contracten zonder openbare aanbesteding gegund aan particuliere bedrijven en kostten ze naar schatting vijftien keer meer dan vergelijkbare projecten, met een totaal van €11,3 miljoen.

De krant Kathimerini, die het verhaal als eerste publiceerde, meldde dat de onderzochte kampen er een zijn in Malakasa, een dorp ten noorden van Athene, en een in Sintiki, gelegen in de noordelijke regio Serres.

De Griekse Egeïsche eilanden waren het belangrijkste aankomstpunt voor migranten uit het Midden-Oosten in 2015, op het hoogtepunt van de Europese crisis. De kampen in Griekenland werden tot 2019 gebouwd door de Internationale Organisatie voor Migratie. De Griekse regering nam daarna het toezicht op dergelijke projecten over, waarbij de nu onderzochte contracten behoren tot de eerste die werden uitgevoerd.

Het EPPO "geeft geen commentaar op lopende onderzoeken", zei een woordvoerder toen hij om een reactie werd gevraagd. "Dit om mogelijke lopende procedures en hun uitkomst niet in gevaar te brengen. Wanneer we iets kunnen zeggen over een van onze onderzoeken, zullen we dat proactief doen."

Redenen tot bezorgdheid

Oppositiepartijen in het parlement stelden de kwestie van de twee rechtstreeks gegunde contracten al in 2020 aan de orde. Destijds voerde de centrumrechtse New Democracy-regering toegenomen migratiestromen en druk om de kampen snel te voltooien en op te leveren aan als reden voor de beslissing.

Maar officiële cijfers van de Hoge Commissaris voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties laten zien dat de migranten-aankomsten in Griekenland in 2020 dramatisch daalden tot ongeveer 15.696 personen, vergeleken met 74.649 het jaar daarvoor.

"Het project werd destijds gecontroleerd door zowel de Europese Commissie als het Griekse rekenkantoor en ontving een positief rapport", zei een hoge functionaris van het bestuur van het ministerie van Migratie en Asiel in 2020.

Naast de buitensporige kosten had het proces ook de aandacht van de oppositie getrokken omdat een New Democracy-functionaris was aangesteld als directeur van de Technische Dienst van het ministerie, die verantwoordelijk was voor beide bouwprojecten.

Toenmalig minister van Migratie Notis Mitarachi verdedigde de benoeming toen de kwestie in 2020 in het parlement werd aangekaart, met het argument dat de technische dienst destijds via ngo's werkte, die 82 procent van de EU-migratiefondsen beheerden.

Het eerste contract dat nu onder EPPO-onderzoek staat, betreft de uitbreiding van een bestaand kamp in Malakasa, gebouwd om 1.500 migranten die van de eilanden werden overgebracht te huisvesten. Het contract werd in april 2020 zonder voorafgaande aanbesteding gegund aan een in Athene gevestigd bedrijf. Terwijl de aanvankelijke overeenkomst voor het basisonderhoud van de structuur €4,3 miljoen waard was, werd het project uiteindelijk opgeleverd na ten minste vijf verlengingen en een aanvullend contract ter waarde van €1,7 miljoen.

Het EPPO onderzoekt ook een contract voor het centrum in Noord-Griekenland, dat in juli 2020 zonder aanbesteding werd gegund aan een in Kavala gevestigd technisch bedrijf, met een initiële kostprijs van €3,6 miljoen. Ook dat project onderging tot de voltooiing ten minste drie verlengingen, waarmee extra €1,7 miljoen gemoeid was.

De bouw van de twee kampen wordt ook vermeld in een intern document van een in Griekenland gevestigde internationale organisatie die belast is met migratie, dat door Kathimerini werd geciteerd. Het document stelt dat de kosten van beide centra buitensporig waren vergeleken met vergelijkbare bouwprojecten die werden gefinancierd door het directoraat-generaal Migratie en Binnenlandse Zaken in Griekenland.

"De EU heeft zeer vergelijkbare acties gefinancierd die in hetzelfde tijdsbestek (of zelfs korter) werden voltooid voor een bedrag dat 15 keer lager was dan het bedrag dat door het MoMA [Grieks ministerie van Migratie en Asiel] werd betaald", aldus het document.

Volgens de berekeningen van de organisatie had dezelfde overheid voor andere voorzieningen met vergelijkbare kenmerken slechts €270 per begunstigde uitgegeven, tegenover €23.900 in Malakasa.

De conservatieve New Democracy-regering van Griekenland staat onder toenemende druk, nu een aantal van haar functionarissen naar verluidt betrokken zou zijn bij EPPO-onderzoeken naar de verduistering van EU-fondsen. Verschillende ministers traden afgelopen zomer en ook in april af vanwege hun vermeende betrokkenheid bij een omvangrijk EU-landbouwschandaal.