Spaanse rechtbank beschuldigt belangrijke Sánchez-bondgenoot van witwassen

De Nationale Rechtbank van Spanje heeft de voormalige Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero dinsdag beschuldigd van witwassen, beïnvloeding en andere strafbare feiten die verband houden met de reddingsoperatie van 53 miljoen euro voor luchtvaartmaatschappij Plus Ultra.

In een verklaring bevestigde de rechtbank dat agenten van de Eenheid voor Economische en Fiscale Criminaliteit van de Nationale Politie de kantoren van de voormalige premier hadden doorzocht en ook doorzoekingen zouden uitvoeren in gebouwen van drie niet bij name genoemde bedrijven. De rechtbank heeft de voormalige leider van de Socialistische Partij bevolen op 2 juni te getuigen.

Zapatero heeft consequent ontkend ooit betalingen van Plus Ultra te hebben ontvangen of enig strafbaar feit te hebben gepleegd.

De aanklacht is een grote klap voor huidig premier Pedro Sánchez, die al gebukt gaat onder een reeks nederlagen bij belangrijke regionale verkiezingen. Hoewel de voormalige leider van de Socialistische Partij, die Spanje regeerde tussen 2004 en 2011, aanvankelijk niet een van Sánchez' belangrijkste supporters was, is hij de afgelopen jaren een belangrijke bondgenoot geworden.

Tijdens de nationale verkiezingen van 2023 in Spanje maakte Zapatero enthousiast campagne namens Sánchez. Zijn steun was cruciaal in de onmiddellijke nasleep van een rampzalige debatprestatie die velen deed twijfelen of de premier van het land de capaciteit had om aan de macht te blijven, en hielp uiteindelijk een 'oude garde' te mobiliseren die al lang sceptisch stond tegenover Sánchez.

De aanklacht tegen Zapatero is ongekend.

Hoewel andere Spaanse premiers al eerder zijn opgeroepen om te getuigen in corruptiezaken, is er nog nooit eerder een voormalig hoofd van de regering van het land beschuldigd van zo'n ernstig misdrijf. Dit volgt op verschillende andere corruptiezaken waarbij hooggeplaatste leden van de Socialistische Partij betrokken zijn, waaronder voormalig minister van Openbare Werken en Transport José Luis Ábalos, nog een langjaring bondgenoot van Sánchez.

Het onderzoek naar de voormalige premier betreft de reddingsoperatie van de Spaanse regering in 2021 voor Plus Ultra Airlines, een van de bedrijven die Madrid van zo'n strategisch belang achtte dat economische steun tijdens de Covid-pandemie gerechtvaardigd was.

Omdat de luchtvaartmaatschappij, die vluchten uitvoert tussen Spanje en Latijns-Amerika, vermeende banden zou hebben met de regering van de toenmalige Venezolaanse president Nicolás Maduro, startten de autoriteiten een onderzoek naar de vraag of een deel van het reddingsgeld in verkeerde handen terecht kon zijn gekomen.

Nadat de openbaar aanklager had vastgesteld dat er geen bewijs van een misdrijf was gevonden, gelastte een rechter in Madrid in 2023 de zaak te sluiten. Maar afgelopen december doorzocht de Spaanse politie het hoofdkantoor van de luchtvaartmaatschappij en arresteerde haar president, Julio Martínez, wegens vermeend witwassen.

Tijdens een hoorzitting in de Spaanse Senaat eerder dit jaar erkende Zapatero dat hij in de loop van meerdere jaren 463.000 euro had ontvangen voor 'schriftelijke en mondelinge adviesdiensten' voor Análisis Relevante, een bedrijf van Martínez, die hij omschreef als een 'vriend.' Hij stelde ook dat hij nooit werkzaamheden had verricht namens Plus Ultra.

De voornaamste oppositiepartij van Spanje, de centrumrechtse Partido Popular, greep de aanklacht tegen Zapatero aan om Sánchez aan te vallen. 'Het principe dat de laatste twee Socialistische premiers van Spanje met elkaar verbindt, is corruptie,' zei de partij in een verklaring. 'Beiden hebben de instelling die zij vertegenwoordigen of hebben vertegenwoordigd, onteerd.'

Maar de organisatorisch secretaris van de Socialistische Partij, Rebeca Torró, nam het op voor de voormalige regeringsleider van Spanje en suggereerde dat zijn aanklacht politiek gemotiveerd was.

'José Luis Rodríguez Zapatero was twee termijnen lang premier, gekenmerkt door een ambitieus programma voor de uitbreiding van rechten, gelijkheid en sociale bescherming,' schreef ze op X. 'Rechts en extreem-rechts hebben hem deze vooruitgang nooit vergeven.'