VS schort gezamenlijk defensie-initiatief met Canada op dat teruggaat tot Tweede Wereldoorlog

De Verenigde Staten hebben gezegd niet deel te nemen aan een gezamenlijk orgaan voor continentale defensie met Canada, waarbij het land wordt afgeschilderd als een staat die zijn defensieverplichtingen niet nakomt.

Op maandag schreef Elbridge Colby, Ondersecretaris van Defensie van de VS, op sociale media dat zijn departement zijn betrokkenheid bij de Permanent Joint Board on Defense zou opschorten om de voordelen van het forum te "hertoetsen".

Het orgaan gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog en heeft gediend als forum voor regionale veiligheid. Maar de betrekkingen met Canada zijn gespannen geraakt sinds de Amerikaanse president Donald Trump in 2025 voor een tweede termijn aantrad.

"Een sterk Canada dat harde macht verkiest boven retoriek, is in ons aller belang. Helaas heeft Canada geen geloofwaardige vooruitgang geboekt op het gebied van zijn defensieverplichtingen," schreef Colby op X.

"We kunnen de kloof tussen retoriek en werkelijkheid niet langer negeren. Echte machten moeten onze retoriek ondersteunen met gedeelde defensie- en veiligheidsverantwoordelijkheden."

De aankondiging is de meest recente uiting van de Trump-administratie die westerse bondgenoten de les leest vanwege wat de president beschouwt als een te grote afhankelijkheid van de Amerikaanse militaire macht.

Geallieerde landen hebben zijn beweringen grotendeels weersproken en stellen dat zij de militaire uitgaven opvoeren en stappen ondernemen om meer controle te krijgen over de regionale veiligheid.

Nog maar vorig jaar, op een NAVO-top in Den Haag, stemde bijna elke lidstaat ermee in de defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Spanje verzocht om van de overeenkomst te worden uitgesloten.

Canada, onder premier Mark Carney, behoorde tot de landen die de verhoogde uitgaven toezegden.

Van de 5 procent bestemd voor defensie, zou 3,5 procent gaan naar de versterking van Canada's "kernmilitaire capaciteiten", aldus de regering van Carney. De rest zou naar veiligheidsgerelateerde uitgaven gaan, waaronder havenverbeteringen, rampenparaatheid en andere middelen.

Sinds hij in maart 2025 aantrad als premier, is Carney een uitgesproken voorstander van het verminderen van Canada's afhankelijkheid van het Amerikaanse leger en de Amerikaanse economie.

In een toespraak dit jaar schetste hij een visie waarin "middelgrote mogendheden" zoals Canada de handen ineenslaan om het huidige "tijdperk van rivaliteit tussen grootmachten" te omzeilen, een verhulde verwijzing naar landen als de VS, Rusland en China.

Hoewel de VS en Canada buren zijn, heeft Trumps tweede presidentschap geleid tot het verslechteren van de banden tussen de twee landen, ook buiten veiligheidskwesties om.

Trump heeft Canada beschuldigd van het voeren van oneerlijk handelsbeleid en van het nalaten om op te treden tegen de illegale stroom van mensen en drugs over de grens, hoewel critici vraagtekens hebben geplaatst bij de legitimiteit van deze beweringen.

Om Canada te dwingen zijn beleid te volgen, heeft de Amerikaanse president een agressief tarievenregime ingevoerd om grensoverschrijdende invoer te belasten.

Trump heeft in het verleden gesuggereerd dat Canada dergelijke straffen zou kunnen vermijden door zijn soevereiniteit op te geven en de 51e staat van de VS te worden.

"Koelere en wijzere hoofden zijn nodig om een hechte alliantie met onze buur te bewaren," zei de Republikeinse afgevaardigde Don Bacon in een bericht op sociale media op maandag, waarbij hij de beslissing om zich terug te trekken uit het defensieforum met Canada bekritiseerde.

"Dit begon allemaal met de spot van 'Canada wordt de 51e staat' en 'hun premier wordt de 51e gouverneur'. De beledigingen hebben ons niets opgeleverd dan vijandigheid die ons economisch en nu ook militair heeft gekost."

De VS, Canada en Mexico staan later dit jaar voor onderhandelingen over een bijgewerkte versie van een regionale vrijhandelsovereenkomst, bekend als de USMCA.