Tijdlijn: de belangrijkste momenten in de driehoeksverhouding VS, China en Taiwan
Van de erkenning van de Volksrepubliek in 1979 tot de miljardenwapendeal van Trump en de grootschaligste Chinese militaire oefeningen ooit rond het eiland — een overzicht van de spilfactoren in een van de gevaarlijkste geopolitieke spanningshaarden ter wereld.
De verhouding tussen de Verenigde Staten, China en Taiwan is al decennialang een van de meest explosieve dossiers in de internationale politiek. Recentelijk escaleerde de spanning opnieuw: de regering-Trump keurde een wapenverkoop van 11 miljard dollar aan Taiwan goed, waarop Peking reageerde met de meest omvangrijke militaire oefeningen die het ooit rond het eiland heeft gehouden.
Historische breekpunten
- 1949: Na de burgeroorlog vlucht de nationalistische regering van Chiang Kai-shek naar Taiwan. De Volksrepubliek China wordt uitgeroepen op het vasteland.
- 1979: Washington verbreekt officiële diplomatieke banden met Taipei en erkent Peking als de enige wettige Chinese regering. Tegelijkertijd treedt de Taiwan Relations Act in werking, die de VS verplicht Taiwan defensief te steunen.
- 1996: China vuurt raketten af nabij Taiwan tijdens de eerste rechtstreekse presidentsverkiezingen op het eiland. De VS stuurt twee vliegdekschepen naar de regio.
- 2022: Het bezoek van toenmalig Huis-voorzitter Nancy Pelosi aan Taipei leidt tot grootschalige Chinese militaire oefeningen rondom Taiwan.
Recente ontwikkelingen
De Trump-regering heeft een wapenverkoop van 11 miljard dollar aan Taiwan goedgekeurd, een stap die Peking scherp veroordeelde. China kondigde daarop militaire manoeuvres aan op een schaal die volgens analisten alle voorgaande oefeningen overtreft. De oefeningen omvatten marine-, luchtmacht- en raketeenheden en worden gezien als een directe waarschuwing aan zowel Taipei als Washington.
Voor Europa en Nederland is de situatie niet abstract: een militair conflict in de Straat van Taiwan zou mondiale scheepvaartroutes, halfgeleiderketens en energiemarkten direct treffen. Taiwan produceert het overgrote deel van de meest geavanceerde chips ter wereld, waarvan ook Nederlandse bedrijven als ASML afhankelijk zijn voor hun afzetmarkt.
