VN-rapporteurs hekelen Franse aanpak van PFAS-vervuiling bij Lyon: 'Schending van mensenrechten'
Vier VN-rapporteurs hebben de Franse regering voor het eerst formeel aangesproken op vermoedelijke mensenrechtenschendingen door ernstige PFAS-vervuiling in de zogenoemde 'Vallée de la Chimie' ten zuiden van Lyon. Het is de eerste keer dat een Europese staat op dit vlak ter verantwoording wordt geroepen door de VN.
Vier speciale rapporteurs van de Verenigde Naties hebben de Franse regering schriftelijk aangesproken over vermoedelijke schendingen van mensenrechten in verband met PFAS-vervuiling in de industriële regio ten zuiden van Lyon, bekend als de Vallée de la Chimie. Parijs had zestig dagen de tijd om te reageren op de gestelde vragen.
Het is voor het eerst dat een Europees land door VN-toezichthouders formeel ter verantwoording wordt geroepen over de manier waarop het omgaat met bewezen vervuiling door zogeheten 'eeuwigdurende chemicaliën' — PFAS, ofwel per- en polyfluoralkylstoffen. Deze synthetische verbindingen breken in de natuur nauwelijks af en stapelen zich op in het menselijk lichaam. Ze worden in verband gebracht met ernstige gezondheidsproblemen zoals kanker, schildklierproblemen en verminderde vruchtbaarheid.
De VN-rapporteurs richten zich specifiek op de situatie van bewoners en werknemers in de chemische industrie rond Lyon, waar al jaren verhoogde PFAS-concentraties worden gemeten in bodem, water en bloed van omwonenden.
De zaak heeft bredere Europese relevantie: meerdere EU-landen, waaronder Nederland, worstelen met vergelijkbare PFAS-hotspots — denk aan de vervuiling rond Chemours in Dordrecht of 3M in België. Een precedent waarbij de VN een Europese staat aanpakt, kan de druk op andere regeringen om strenger op te treden aanzienlijk vergroten.
De Europese Unie werkt momenteel aan strengere regelgeving voor PFAS-stoffen, maar de uitvoering en handhaving blijven een punt van discussie tussen lidstaten en industrie.
