Von der Leyen kiest ABBA, Costa kiest revolutielied: EU-leiders over hun favoriete Eurovisie-inzending

Het is het grote, glinsterende jaarlijkse evenement dat Europeanen verondersteld wordt samen te brengen voor de televisie. Maar achter het podium heeft het Eurovisie Songfestival een onmiskenbaar politieke kant — en dat weten EU-leiders maar al te goed.

Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen liet aan Politico weten dat het meest 'emblematische' Eurovisie-nummer aller tijden voor haar Waterloo van ABBA uit 1974 is. Het Zweedse klassieker was 'meer dan alleen een Eurovisie-winnaar', aldus Von der Leyen: 'het werd onderdeel van het Europese culturele erfgoed en lanceerde een van de meest iconische popgroepen in de geschiedenis.' Het nummer dat haar het meest raakt, is Ne partez pas sans moi van Céline Dion, die in 1988 won voor Zwitserland. 'Wat een stem, wat een emotie,' aldus de Duitse politica. Als recente favoriet noemde ze Euphoria van Loreen uit 2012, waarmee de Zweedse zangeres in 2023 ook nog eens een tweede keer de contest won.

Een woordvoerder van Europese Raadsvoorzitter António Costa liet weten dat zijn favoriete Eurovisie-inzending het Portugese chanson E depois do adeus van Paulo de Carvalho uit 1974 is. Het nummer won de contest niet, maar werd drie weken later het volkslied van de Anjerrevolutie, die Portugal's democratische transitie inluidde.

Europees Parlementsvoorzitter Roberta Metsola en hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken Kaja Kallas reageerden niet op een verzoek om hun favorieten te delen.

Het festival heeft traditiegetrouw ook een bredere symbolische waarde voor Europese eenheid: na de val van het IJzeren Gordijn werd de deelname van de Baltische staten, Polen en Oekraïne gezien als teken van continentale saamhorigheid. De Oekraïense inzending van 2016, 1944 van Jamala — gezongen deels in het Krimtataarns en verwijzend naar de Stalintijdse deportaties — won de contest.

Dit jaar is de sfeer rondom het festival echter beduidend grimmiger. Spanje, Nederland, Ierland, IJsland en Slovenië hebben aangekondigd de competitie te boycotten vanwege de aanhoudende deelname van Israël, dat dit jaar vertegenwoordigd wordt door Noam Bettan. Bettan sprak van 'shock' nadat zijn optreden tijdens de halve finale dinsdag werd verstoord door gejouw en protestleuzen. Volgens Israëlische functionarissen zijn er in de aanloop naar de contest tienduizenden antisemitische berichten online verschenen. In Brussel werd dinsdag een alternatief evenement georganiseerd onder de naam 'United for Palestine'.

Israëls minister van Cultuur en Sport Miki Zohar noemde de boycotoproepen 'beschamend en hypocriet'. 'Het festival is een viering van muziek, cultuur en broederschap tussen naties, geen platform om politieke punten te scoren,' aldus Zohar.

De bookmakers hebben Finland als favoriet voor de finale van zaterdag, met het nummer Liekinheitin.